Enkoderler (Artımlı, Mutlak, Lineer ve İpli Enkoderler)

Enkoder, bir milin dönüşünü ya da doğrusal bir hareketi elektrik sinyaline çevirerek konum, hız ve yön bilgisi veren ölçüm cihazıdır. Motorlarda, konveyörlerde, vinçlerde ve takım tezgâhlarında hassas hareket kontrolünün temelidir.

SICK 1.046Datasensing 47Leuze 22
1.115 ürün

Öne çıkan enkoderler & motion control

Tümünü filtreleyerek inceleyin

Enkoder nedir, ne işe yarar?

Enkoderin içinde optik ya da manyetik bir disk ve bunu okuyan bir algılayıcı bulunur. Mil döndükçe disk üzerindeki işaretler okunur ve kontrol sistemine darbe (pals) ya da sayısal konum bilgisi gönderilir. PLC, sürücü veya sayıcı bu bilgiyle motorun ne kadar döndüğünü, hangi hızda ve hangi yönde hareket ettiğini bilir.

Böylece bir konveyör bandında ürünler doğru noktada kesilebilir, bir vinç kancası santimetre hassasiyetiyle konumlanabilir veya bir servo motorun devri kapalı çevrimle kontrol edilebilir.

Enkoder çeşitleri

  • Artımlı (inkremental) enkoder: Her turda belirli sayıda darbe (ör. 1024, 2048 pals/tur) üretir. Hız ve göreceli konum ölçümü için ekonomik ve yaygın çözümdür; enerji kesildiğinde konumu hatırlamaz, referanslama gerekir.
  • Mutlak (absolute) enkoder: Her mil konumu için benzersiz bir değer verir. Enerji kesilse bile konumu bilir. Tek turlu (singleturn) ve çok turlu (multiturn) modelleri vardır; SSI, CANopen, PROFINET, EtherNet/IP ve IO-Link gibi arayüzlerle bağlanır.
  • Lineer enkoder: Doğrusal hareketi doğrudan ölçer; takım tezgâhları ve hassas eksenlerde kullanılır.
  • İpli (draw-wire) enkoder: Çekilen bir tel ile birkaç metreye kadar doğrusal mesafeyi ölçer; forklift, platform ve silindir konumlarında pratik bir çözümdür.
  • Motor feedback sistemleri: Servo motorların içine entegre edilen, yüksek çözünürlüklü konum geri beslemesi sağlayan enkoderler.
  • Eğim ve atalet sensörleri: Açı ve ivme ölçümü gereken mobil makineler için.

Enkoder seçerken nelere dikkat edilmeli?

  • Mil tipi: Dolu milli (solid shaft) ya da delik milli (hollow shaft) montaj; mil çapı ve flanş tipi.
  • Çözünürlük: Artımlı modellerde pals/tur, mutlak modellerde bit sayısı.
  • Çıkış ve arayüz: TTL (RS422), HTL (push-pull), SSI veya fieldbus/Ethernet arayüzleri. Sürücü ya da PLC girişiyle uyumlu olmalıdır.
  • Mekanik ve ortam: Devir sınırı, mil yükü, IP koruma sınıfı, titreşim ve sıcaklık.
  • Bağlantı: Radyal ya da eksenel kablo veya konnektör çıkışı.

Kullanım alanları

Enkoderler konveyör ve kesme hatlarında boy ölçümü, vinç ve asansörlerde konumlama, baskı ve ambalaj makinelerinde senkronizasyon, rüzgâr türbinlerinde kanat açısı ve takım tezgâhlarında eksen konumu ölçümü için kullanılır. Motor hız kontrolünde enkoder genellikle bir frekans konvertörü veya servo sürücü ile birlikte çalışır.

Sık sorulan sorular

Artımlı ve mutlak enkoder arasındaki fark nedir?

Artımlı enkoder hareket ettikçe darbe üretir ve enerji kesildiğinde konumu kaybeder. Mutlak enkoder ise her konum için benzersiz bir değer verir ve enerji geldiğinde konumu hemen bilir.

TTL ve HTL enkoder çıkışı ne demek?

TTL (RS422) 5 V seviyeli, gürültüye dayanıklı fark sinyali kullanır ve uzun hatlarda tercih edilir. HTL ise besleme gerilimi seviyesinde (genellikle 10–30 V) sinyal verir ve PLC girişlerine doğrudan bağlanabilir.

Enkoder pals sayısı nasıl seçilir?

Gerekli ölçüm hassasiyeti ve kontrol cihazının okuyabileceği en yüksek frekansa göre seçilir. Örneğin 1 mm hassasiyet gereken bir konveyörde, tambur çevresi ve devir dikkate alınarak hesaplanır. Uygulamanızı iletirseniz birlikte hesaplayalım.

Arızalı enkoderin muadilini bulabilir misiniz?

Evet. Etiketteki model kodunu veya mil, flanş ve çıkış bilgilerini gönderin; mekanik ve elektriksel olarak uyumlu muadilleri önerelim.

Uygulamanız için teklif isteyin

Enkoderler & Motion Control: tüm ürünler (1.115)